Wypadanie włosów u kobiet w różnym wieku to temat często bagatelizowany, mimo że dotyka milionów osób na całym świecie. Problem może pojawić się w każdym wieku i mieć różne przyczyny — od zaburzeń hormonalnych i genetyki, po niedobory żywieniowe, stres czy nieodpowiednią pielęgnację. Choć przez lata kojarzono go głównie z mężczyznami, dziś coraz więcej kobiet zgłasza się do lekarzy z objawami przerzedzenia, łysienia lub nadmiernego wypadania. Wczesna diagnoza i odpowiednio dobrana terapia mogą znacząco poprawić jakość życia i zapobiec dalszej utracie włosów.
Wypadanie włosów u kobiet: jakie są przyczyny i jak leczyć łysienie androgenowe?
Proces utraty włosów u kobiet zaczyna się niepostrzeżenie — przerzedzenie na czubku głowy, mniej gęsty kucyk, więcej włosów na szczotce. Z medycznego punktu widzenia kluczowe jest zrozumienie, że włosy rosną cyklicznie: w fazie anagenu (wzrost), katagenu (przejściowa) i telogenu (spoczynku). Naturalnie człowiek traci 50–100 włosów dziennie, ale zaburzenia cyklu, np. w wyniku chorób, stresu czy zmian hormonalnych, mogą doprowadzić do nadmiernego wypadania. Najczęstszą przyczyną jest łysienie androgenowe kobiet, znane jako androgenetyczne, uwarunkowane genetycznie i nasilające się zwłaszcza w okresie menopauzy. W tym typie mieszki włosowe stopniowo się kurczą, a odrastające włosy stają się cieńsze. Problem dotyczy nawet 30 milionów kobiet w USA i często ma charakter przewlekły.
Łysienie telogenowe, hormonalne i stresowe: kiedy włosy przechodzą w stan spoczynku
Kolejnym powszechnym mechanizmem jest łysienie telogenowe, gdy wiele mieszków przechodzi do fazy spoczynku i przestaje produkować nowe włosy. Może być ono wywołane niedoborem żelaza, witaminy D, nagłym spadkiem masy ciała, infekcjami, przyjmowaniem leków, a także fizycznym lub emocjonalnym stresem. Wypadanie włosów pojawia się też w wyniku zaburzeń hormonalnych – dotyczy to zarówno okresu ciąży i połogu, jak i menopauzy. W ciąży estrogeny przedłużają fazę wzrostu włosa, a po porodzie ich gwałtowny spadek może prowadzić do utraty włosów w kępkach. W menopauzie natomiast spada poziom estrogenów i progesteronu, a mieszki włosowe kurczą się, przez co włosy rosną wolniej i wypadają częściej.
Diagnostyka i leczenie łysienia u kobiet: minoksydyl, spironolakton i przeszczepy włosów
Lekarze rozpoczynają diagnostykę od wywiadu, badania skóry głowy i tzw. testu pociągania, a także badań krwi (żelazo, tarczyca, androgeny). W razie potrzeby wykonuje się biopsję skóry głowy. Jeśli przyczyną są czynniki odwracalne, jak niedobory lub stres, leczenie polega na ich eliminacji. W przypadku łysienia androgenowego standardem jest minoksydyl, lek dostępny bez recepty w formie płynu lub pianki. Działa poprzez wydłużenie fazy wzrostu włosa i stosowany codziennie może przynieść efekt po 6–12 miesiącach. W leczeniu hormonalnym stosuje się także spironolakton oraz doustne blokery androgenów, jak finasteryd czy dutasteryd. Czasem sięga się po zabiegi laserowe, przeszczepy włosów, a także mikronakłuwanie skóry głowy z osoczem bogatopłytkowym (PRP). Skuteczność terapii zależy od momentu rozpoczęcia leczenia – im wcześniej, tym większe szanse na poprawę.
Utrata włosów u kobiet: inne przyczyny, zaburzenia psychiczne i styl życia
Wypadanie włosów może mieć także podłoże psychiczne. Osoby cierpiące na trichotillomanię kompulsyjnie wyrywają sobie włosy jako reakcję na stres. Inne powody to infekcje grzybicze (np. grzybica owłosionej skóry głowy), łuszczyca, łojotokowe zapalenie skóry, a także choroby autoimmunologiczne, np. łysienie plackowate (alopecia areata). W przypadku kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS), nadmiar androgenów może skutkować przerzedzeniem włosów, nieregularnymi miesiączkami, trądzikiem i problemami z płodnością. Nie bez znaczenia jest też styl życia — ciasne fryzury, farbowanie, prostowanie, agresywna stylizacja mogą doprowadzić do łysienia trakcyjnego, które w zaawansowanym stadium prowadzi do trwałej utraty włosów. W niektórych przypadkach winna bywa też dieta – niedobór białka, żelaza, witaminy D lub nadmiar witaminy A (zwłaszcza w suplementach) może wpłynąć na cykl wzrostu włosa.
