Media społecznościowe zalewają nas zdjęciami kobiet z jaskrawo kolorowymi włosami, ale coraz częściej pojawiają się też ostrzeżenia: farbowanie włosów może nie być tak bezpieczne, jak się wydaje. Czy to tylko internetowa panika, czy faktycznie powinniśmy się martwić? Jeśli jesteś jedną z milionów kobiet, które regularnie zmieniają kolor włosów, możesz zadawać sobie pytanie: co tak naprawdę kryje się w mojej farbie i czy farby do włosów mogą wywołać raka? Eksperci biją na alarm, a ich wnioski mogą cię zaskoczyć, zwłaszcza w kontekście związku farbowania włosów a nowotworów.
Czy farbowanie włosów może wywołać raka?
Główne obawy związane z farbami do włosów nie dotyczą ich wpływu na same włosy, lecz na to, co dzieje się, gdy chemikalia w farbach do włosów dostaną się do skóry wokół nich. "Skóra głowy ma bardzo bogate ukrwienie" - mówi dermatolog dr Melanye Maclin. "Te chemikalia szybko się wchłaniają i dostają do głównego krwiobiegu" - dodaje. Badania opublikowane w "Scientific Reports" wykazały, że osoby farbujące włosy mają znacznie różne poziomy co najmniej 11 metabolitów krążących we krwi w porównaniu z tymi, którzy tego nie robią. Co to oznacza dla twojego zdrowia? Trudno powiedzieć z całą pewnością, ponieważ brakuje badań klinicznych, które jednoznacznie udowadniałyby, że konkretny produkt zwiększa ryzyko. Jednak badania kohortowe i kliniczno-kontrolne wykazały związki między używaniem farb do włosów a niektórymi negatywnymi skutkami zdrowotnymi. "Mogą istnieć zagrożenia dla zdrowia związane z używaniem tych chemikaliów, zwłaszcza jeśli stale narażamy na nie nasz organizm" - twierdzi dr Maclin.
Czy farba do włosów powoduje raka piersi i pęcherza?
Ostatni przegląd 96 artykułów naukowych sugeruje, że kobiety, które używają trwałych lub półtrwałych farb do włosów zaledwie raz lub dwa razy, mają o 7% zwiększone ryzyko raka piersi. Natomiast te, które farbują włosy 35 do 89 razy, mają o 31% zwiększone ryzyko. Farba permanentna była również wiązana z 250% zwiększonym ryzykiem raka pęcherza moczowego u osób z pewnymi czynnikami genetycznymi. Naukowcy wskazują, że winne są aminy aromatyczne w trwałych farbach, które pomagają utrwalić kolor na włosach, jako potencjalnych sprawców zwiększonego ryzyka raka. Substancje te mogą wiązać się z DNA i prowadzić do mutacji nowotworowych. Mogą również wpływać na zdrowie reprodukcyjne, naśladując lub blokując estrogen, czyli żeński hormon płciowy.
Farbowanie włosów a mięśniaki macicy i płodność
Niedawne badanie przeprowadzone na Uniwersytecie Bostońskim przez grupę badawczą dr Samanthy Schildroth, sugeruje, że kobiety używające farb do włosów mogą mieć zwiększone ryzyko mięśniaków macicy. Mięśniaki to nienowotworowe narośla, które mogą powodować ból lub zmniejszać płodność. Czarnoskóre kobiety, które używały tymczasowych płukanek koloryzujących w ciągu ostatnich 12 miesięcy, miały o 98% zwiększone ryzyko mięśniaków. "Mięśniaki są zazwyczaj bardzo wrażliwe na estrogen, więc jeśli masz chemikalia, które naśladują estrogen w organizmie, mogą one z kolei wpływać na wzrost i rozwój mięśniaków w organizmie" - wyjaśnia dr Schildroth.
Czy nowoczesne farby są bezpieczniejsze? PPD w farbach do włosów
Niektóre badania dotyczące bezpieczeństwa farb do włosów sięgają dziesięcioleci wstecz, co może sugerować, że są przestarzałe. Jednak główne składniki farb nie uległy znaczącym zmianom. "Wciąż jest wiele do nauczenia się, ale istniejące dane są, moim zdaniem, wystarczające, abyśmy martwili się tym, na co jesteśmy narażeni" - twierdzi dr Schildroth.
Pewien postęp jednak nastąpił. Przed 1980 rokiem farby zawierały kilka rakotwórczych amin aromatycznych, które od tego czasu zostały wycofane. Jednak niektóre, takie jak podejrzany o rakotwórczość PPD w farbach do włosów (p-fenylenodiamina), nadal znajdują się w nowoczesnych formułach.
Jak bezpiecznie farbować włosy?
Wiedza o tym, które farby do włosów są bezpieczniejsze, nie jest łatwa. "Nie możemy tak naprawdę wskazać i powiedzieć, że to jest ten konkretny rodzaj farby, który jest naprawdę zły i którego powinniśmy unikać" - twierdzi lekarka. Badania często opierają się na ankietach dotyczących używania farb do włosów i nie zagłębiają się w to, które dokładnie marki czy formuły były stosowane przez użytkowników. Istnieją jednak kroki, które możesz podjąć, aby obniżyć potencjalne ryzyko zdrowotne. Przede wszystkim czytaj etykiety na swoich produktach. Szukaj farb do włosów bez PPD lub innych amin aromatycznych, takich jak m-aminofenol. "Farby roślinne lub warzywne często zawierają mniej tych substancji" - twierdzi dr Maclin. Zaleca również szukanie produktów wolnych od składników uczulających, takich jak amoniak i laurylosiarczan sodu.
Wydłużaj przerwy między aplikacjami. Badania sugerują, że potencjalne zagrożenia zdrowotne związane z farbami do włosów są największe dla kosmetologów. Jednak nawet dla konsumentów częstsze używanie farb może wiązać się z większym ryzykiem. Rozważ wydłużenie odstępów między poprawkami i nie zmieniaj często koloru pod wpływem chwili. Badania dr Schildroth wykazały wyższe ryzyko mięśniaków u kobiet, które używały wielu produktów do farbowania włosów.
Zawsze chroń skórę głowy i dłonie. "Dr Maclin zaleca pokrycie skóry głowy cienką warstwą wazeliny przed nałożeniem farby do włosów" - podała dr Maclin. Zawsze używaj rękawiczek. Celem jest zmniejszenie ilości farby wchłanianej przez skórę i dostającej się do krwiobiegu.
Unikaj łączenia farb z innymi zabiegami na włosy. Badania sugerują, że używanie preparatów do chemicznego prostowania włosów razem z farbami może zwiększać ryzyko raka. Środki prostujące włosy mogą zawierać szeroki zakres substancji rakotwórczych i zaburzających gospodarkę hormonalną. Jeśli nie jesteś gotowa zrezygnować z tych zabiegów, przynajmniej zachowaj między nimi odstępy. Nie farbuj doczepianych włosów syntetycznych. Niedawne dochodzenie Consumer Reports wykazało, że niektóre doczepy zawierały benzen, znany czynnik rakotwórczy. "Dodanie farby do doczepionych włosów mogłoby pogorszyć problem" - twierdzi dr Maclin.
Unikaj wczesnego farbowania włosów. Dr Maclin widzi wiele nastolatek farbujących włosy i martwi się o ich przyszłe zdrowie reprodukcyjne i ryzyko raka. Sugeruje, aby "próbować odwieść dzieci i nastolatki od farbowania włosów, aby uniknąć narażenia na chemikalia, które mogą naśladować lub blokować estrogen, podczas gdy ich układy rozrodcze wciąż się rozwijają" - zaznaczyła dr Maclin.
