- Regularne stosowanie preparatów z kwasem traneksamowym lub azelainowym może przynieść trwałe rozjaśnienie cery
- Publikacje dostępne w bazie medycznej StatPearls wskazują, że za powstawanie ostudy odpowiada nie tylko słońce, ale również światło niebieskie emitowane przez monitory
- Analiza kilkudziesięciu badań potwierdza całkowity brak skuteczności siarczanu cynku w codziennej walce z plamami na twarzy
- Nowoczesne zabiegi z użyciem laserów pikosekundowych potrafią bezpiecznie rozbić głęboki pigment bez ryzyka uszkodzenia delikatnych tkanek
Skąd biorą się ciemne plamy na twarzy? Winne są hormony i słońce
Melasma, nazywana potocznie ostudą, to przewlekły problem skórny objawiający się nieestetycznymi plamami na twarzy. Zmiany te są wyjątkowo oporne na leczenie i mają dużą tendencję do nawrotów, dlatego pozbycie się ich z reguły wymaga czasu. Wynika to z faktu, że te przebarwienia hormonalne są efektem złożonego połączenia genetyki, funkcjonowania organizmu oraz silnego wpływu środowiska zewnętrznego.
Głównym zapalnikiem są wahania gospodarki estrogenowej (plamy często pojawiają się w ciąży lub przy doustnej antykoncepcji), które w bezpośrednim kontakcie ze słońcem mocno pobudzają skórę do produkcji barwnika. Badania opublikowane na łamach bazy medycznej StatPearls pokazują, że winne jest tu nie tylko promieniowanie UV, ale również zwykłe światło widzialne, w tym bardzo powszechne światło niebieskie. Z tego powodu u osób z wyraźną skłonnością do zmian nawet krótki spacer bez odpowiedniej ochrony może łatwo wywołać nowe plamy na skórze.
Jakie substancje na przebarwienia działają? Badania wskazują te składniki
Zanim zdecydujesz się na inwazyjne kroki, warto w pierwszej kolejności wypróbować preparaty nakładane bezpośrednio na twarz, szukając w aptekach konkretnych substancji:
- kwas traneksamowy
- kwas azelainowy
- kwas kojowy
- cysteamina
Obszerna analiza ponad czterdziestu badań naukowych potwierdziła, że wyżej wymienione składniki realnie rozjaśniają omawiane plamy. Co ciekawe, te same analizy dowiodły, że popularny w niektórych preparatach siarczan cynku nie przynosi w przypadku ostudy żadnej znaczącej poprawy.
Dlaczego kremy nie zawsze pomagają? Pomóc mogą nowoczesne zabiegi
W wielu trudniejszych przypadkach nadmiar barwnika umiejscowiony jest tak głęboko pod naskórkiem, że tradycyjne maści nie są w stanie tam dotrzeć. Wówczas dobrym pomysłem może być głębokie złuszczanie w profesjonalnym gabinecie, wykorzystujące odpowiednio dobrane peelingi chemiczne. Należy jednak podchodzić do nich niezwykle ostrożnie, ponieważ zbyt agresywne działanie może wywołać stan zapalny i paradoksalnie pogorszyć wygląd cery.
Znacznie bezpieczniejszą alternatywą okazują się terapie świetlne oraz lasery, w tym zwłaszcza nowoczesne urządzenia pikosekundowe, które potrafią precyzyjnie rozbijać pigment bez niebezpiecznego przegrzewania tkanek. Świetne rezultaty kliniczne przynosi także nakłuwanie skóry połączone z jednoczesną aplikacją stężonego kwasu traneksamowego. Trzeba jednak mieć świadomość, że żadna nowoczesna maszyna nie wyleczy problemu na zawsze, jeśli na co dzień całkowicie zapomnimy o mądrej profilaktyce.
Jak zapobiegać nawrotom melasmy? Ochrona przed słońcem to podstawa
Nawet całkowite usunięcie plam to dopiero połowa drogi, ponieważ utrzymanie równego kolorytu cery wymaga stałego i bardzo rygorystycznego unikania promieni słonecznych. Podstawą porannej rutyny pielęgnacyjnej zawsze powinno być obfite nakładanie kremu z filtrem SPF 30 lub wyższym na około 15 do 30 minut przed wyjściem z domu, niezależnie od pory roku. Warto pamiętać o systematycznym dokładaniu kosmetyku co dwie godziny, a zwłaszcza po każdym pływaniu czy intensywnym wycieraniu twarzy ręcznikiem.
Dobrym nawykiem będzie również codzienne noszenie okularów i kapeluszy z szerokim rondem, a także unikanie przebywania na zewnątrz w godzinach okołopołudniowych. Niezwykle ważne jest też, aby całkowicie zrezygnować z drażniących mydeł na rzecz delikatnych preparatów myjących bez zapachu, które ukoją i ochronią delikatną barierę naskórkową.
5 codziennych nawyków, które niszczą skórę. Pracujesz nie tylko na zmarszczki GALERIA
5
Źródła:
- StatPearls (NCBI Bookshelf) — “Melasma”
- University of Texas Southwestern Medical Center (Elsevier Pure) — “Efficacy and safety of topical agents in the treatment of melasma: What's evidence? A systematic review and meta-analysis”
- Philipp-Dormston WG. “Melasma: A Step-by-Step Approach Towards a Multimodal Combination Therapy” (Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology; Dove Medical Press)
- British Association of Dermatologists (BAD) — “Melasma” Patient Information Leaflet, June 2024
