Coraz częściej zastępuje retinol w pielęgnacji. Bakuchiol ma jednak swoje ograniczenia

• Bakuchiol może zmniejszać widoczność drobnych zmarszczek i przebarwień związanych z fotostarzeniem
• W niewielkim badaniu po 12 tygodniach stosowania 0,5% bakuchiolu uzyskano efekty podobne do tych po zastosowaniu 0,5% retinolu
• Bakuchiol zwykle rzadziej powoduje łuszczenie i pieczenie, ale nadal może podrażniać
• Działanie retinolu jest lepiej potwierdzone, także w pielęgnacji skóry ze skłonnością do trądziku

Bakuchiol w pielęgnacji twarzy. Jak działa na skórę?

Bakuchiol to związek pozyskiwany z rośliny Psoralea corylifolia. Nie jest retinoidem ani pochodną witaminy A, choć w badaniach laboratoryjnych wpływa na niektóre procesy zachodzące w skórze w sposób podobny do retinolu. Chodzi między innymi o mechanizmy związane z odnową naskórka, produkcją kolagenu oraz reakcją skóry na stres oksydacyjny.

W praktyce kosmetycznej bakuchiol stosuje się głównie przy pierwszych oznakach fotostarzenia, nierównym kolorycie i utracie gładkości skóry. Nie działa jak peeling i nie daje natychmiastowego efektu napięcia. Zmiany, jeśli się pojawią, są zwykle oceniane po kilku tygodniach regularnego używania.

Efekty bakuchiolu są obiecujące, ale nie zastąpi on leczenia skóry

Najlepiej opisano działanie bakuchiolu na skórę z oznakami uszkodzeń posłonecznych. W 12-tygodniowym, podwójnie zaślepionym badaniu z udziałem 44 osób krem z 0,5% bakuchiolu stosowany dwa razy dziennie zmniejszał widoczność zmarszczek i przebarwień w podobnym stopniu jak krem z 0,5% retinolu stosowany raz dziennie.

To ważny wynik, ale nie oznacza, że każdy kosmetyk z bakuchiolem będzie działał tak samo. Przegląd badań klinicznych z 2024 roku wskazał, że wiele dostępnych badań obejmowało niewielkie grupy uczestników, nie porównywało wyników z placebo albo dotyczyło produktów z kilkoma składnikami aktywnymi. Trudno wtedy oddzielić efekt samego bakuchiolu od działania całego produktu.

Bakuchiol może być rozsądną opcją, jeśli zależy nam na łagodnej pielęgnacji ukierunkowanej na oznaki starzenia i poprawę kolorytu. Nie należy jednak traktować go jako zamiennika leczenia trądziku, melasmy czy nasilonych przebarwień. Przy takich problemach warto skonsultować się z dermatologiem, który dobierze odpowiednią pielęgnację lub leczenie.

Bakuchiol a retinol: najważniejsze różnice dla skóry

Retinol jest pochodną witaminy A i należy do grupy retinoidów. Jest od lat stosowany w kosmetykach i dermatologii, a jego działanie na teksturę skóry, drobne zmarszczki, przebarwienia oraz łagodny trądzik jest lepiej potwierdzone. Bakuchiol nie jest retinoidem, dlatego nie należy przeliczać stężeń obu składników ani zakładać, że będą dawały ten sam efekt w każdej formule.

Najbardziej praktyczna różnica dotyczy tolerancji. W badaniu porównującym oba składniki osoby używające retinolu częściej zgłaszały pieczenie i łuszczenie. Bakuchiol także może wywołać zaczerwienienie, świąd lub kontaktowe zapalenie skóry, zwłaszcza gdy kosmetyk zawiera substancje zapachowe, olejki eteryczne lub inne składniki mogące podrażniać skórę.

Retinol ma też wyraźniejsze ograniczenia w ciąży. Dermatolodzy zalecają w tym okresie unikać retinoidów, również kosmetyków z retinolem. Bezpieczeństwo bakuchiolu w ciąży i podczas karmienia piersią nie zostało dobrze zbadane. Dlatego nie należy uznawać go za bezpieczny zamiennik retinolu. Decyzję o jego stosowaniu najlepiej omówić z lekarzem prowadzącym ciążę lub dermatologiem.

Jak wprowadzić bakuchiol do pielęgnacji twarzy bez podrażnienia?

Bakuchiol warto wprowadzać jako jedyny nowy składnik aktywny, zamiast jednocześnie zaczynać stosowanie kilku nowych kosmetyków. Na początku dobrze sprawdza się używanie produktu zgodnie z instrukcją producenta i obserwowanie skóry przez kilkanaście dni. Jeśli pojawi się pieczenie, które nie ustępuje, swędzenie, obrzęk lub wysypka, należy odstawić kosmetyk.

Dla skóry suchej i wrażliwej pomocne może być nakładanie bakuchiolu po lekkim kremie nawilżającym albo wybór formuły kremowej. Nie ma potrzeby stosowania go w tym samym czasie co mocne kwasy złuszczające, retinol i peelingi mechaniczne. Takie połączenie może zwiększyć ryzyko podrażnienia, a nie musi przyspieszyć efektów.

Niezależnie od wybranego składnika podstawą pielęgnacji pozostaje codzienne stosowanie kremu z filtrem chroniącym przed promieniowaniem UVA i UVB. Bez niej przebarwienia i oznaki fotostarzenia mogą wracać mimo regularnego stosowania serum lub kremu. Bakuchiol najlepiej traktować jako element regularnej pielęgnacji, a nie szybki sposób na wyraźne odmłodzenie skóry.

Źródła:

• PubMed (Prospective, randomized, double-blind assessment of topical bakuchiol and retinol for facial photoageing)
• PubMed (Human Clinical Trials Using Topical Bakuchiol Formulations for the Treatment of Skin Disorders: A Systematic Review)
• American Academy of Dermatology (Retinoid or retinol?)
• American Academy of Dermatology (Dermatologist-approved pregnancy skin care)
• PubMed (A new case of contact dermatitis to bakuchiol in a cosmetic cream)