Opuchnięte stopy, kostki i nogi należą do najczęstszych problemów zdrowotnych związanych z krążeniem i zatrzymywaniem płynów w organizmie. „Prawdopodobnie istnieje około 50 różnych rzeczy, które mogą powodować obrzęk stóp, kostek i nóg” – mówi Britt H. Tonnessen, chirurg naczyniowy z Yale Medicine. Lekarze wyjaśniają, że organizm wykorzystuje dwa układy odpowiedzialne za odprowadzanie płynów — żyły transportujące krew z nóg w kierunku serca oraz układ limfatyczny przemieszczający płyny w organizmie. „Te dwa układy współpracują ze sobą, aby usuwać płyn z nóg. Ale kiedy płyn pozostaje zgromadzony w stopach, nogach lub kostkach, dochodzi do obrzęku” – tłumaczy specjalistka. Tek Fish, podiatra z Clover Podiatry, podkreśla, że problem często nie zaczyna się w samych stopach. „Przez większość czasu obrzęk stóp tak naprawdę nie jest problemem stóp. Często coś innego powoduje obrzęk stóp” – mówi lekarz. Wśród najczęstszych przyczyn wymienia problemy z żyłami, długotrwałe siedzenie, ciążę, choroby nerek oraz infekcje.
Dlaczego puchną stopy po siedzeniu i wielogodzinnym staniu
Lekarze zwracają uwagę, że zarówno wielogodzinne chodzenie, jak i długie siedzenie mogą prowadzić do gromadzenia płynów w kończynach dolnych. Obrzęk związany z działaniem grawitacji pojawia się szczególnie wtedy, gdy nogi przez wiele godzin pozostają opuszczone. Dotyczy to osób pracujących przy biurku, kierowców, pasażerów podczas długich podróży oraz osób z ograniczoną mobilnością. W takich sytuacjach pomocne może być uniesienie nóg oraz stosowanie skarpet uciskowych. „Zakłada się je od stopy do kolana i są nieco ciaśniejsze w okolicy stopy oraz kostki, aby zapobiegać gromadzeniu się płynu” – wyjaśnia Britt H. Tonnessen. Obrzęki mogą być również związane z nadmiernym spożyciem soli. Nadmiar sodu sprzyja zatrzymywaniu wody w organizmie, co prowadzi do uczucia ciężkości i opuchlizny. „Doradzam moim pacjentom, aby naprawdę sprawdzali etykiety wszystkich produktów spożywczych i zwracali uwagę, ile sodu znajduje się w napojach dietetycznych, zupach w puszkach czy gotowych daniach do podgrzania, oraz by spożywali nie więcej niż 2000 do 2400 miligramów dziennie” – mówi specjalistka z Yale Medicine.
Opuchnięte nogi a żylaki, zakrzepica i skutki uboczne leków
Obrzęk nóg może pojawić się także przy żylakach oraz zaburzeniach pracy żył kończyn dolnych. Britt H. Tonnessen zaznacza, że problem dotyczy również młodszych osób. „Nawet osoby po dwudziestce i trzydziestce mogą mieć żylaki” – mówi lekarka. Żylaki rozwijają się, gdy ściany żył tracą elastyczność, a zastawki odpowiedzialne za przepływ krwi przestają działać prawidłowo. Krew zaczyna zalegać w nogach, co prowadzi do widocznych zmian na skórze oraz obrzęków stóp i kostek. Lekarze wskazują też, że opuchlizna może być skutkiem przyjmowania niektórych leków, między innymi hormonalnych środków antykoncepcyjnych, sterydów, części leków na nadciśnienie, leków przeciwdepresyjnych oraz preparatów stosowanych w cukrzycy. Znacznie poważniejszym sygnałem jest nagły obrzęk jednej nogi. Może oznaczać zakrzepicę żył głębokich. „Może to wystąpić w każdym wieku i zwykle zdarza się po unieruchomieniu po urazie lub hospitalizacji albo po długiej podróży samochodem czy samolotem” – mówi Britt H. Tonnessen. Taki stan wymaga pilnej diagnostyki i leczenia lekami przeciwzakrzepowymi.
Obrzęk stóp podczas ciąży i objawy wymagające pilnej pomocy
Lekarze przypominają, że obrzęk nóg bardzo często pojawia się również w ciąży. Organizm zatrzymuje wtedy więcej płynów, a powiększająca się macica zwiększa nacisk na naczynia krwionośne w nogach. Dodatkowo hormony wpływają na rozluźnienie więzadeł stóp. Specjaliści podkreślają jednak, że opuchlizny nie należy bagatelizować, jeśli towarzyszą jej inne objawy. Szczególną uwagę powinny zwrócić duszność, ból w klatce piersiowej, uczucie ucisku, nudności, zaburzenia widzenia albo gwałtowne nasilenie obrzęku. Obrzęk może mieć również związek z infekcją. „To zwykle wiąże się z zaczerwienieniem, podwyższoną temperaturą skóry i często raną” – mówi Tek Fish. „To sytuacja wymagająca pilnej pomocy medycznej, a nie podejścia typu: poczekamy i zobaczymy”. Lekarze zaznaczają, że utrzymujące się lub nasilające opuchnięcie nóg może być objawem chorób serca, nerek albo wątroby i wymaga konsultacji medycznej.
Polecany artykuł:
